Czteroletnia susza na Cyprze doprowadziła do drastycznego spadku plonów na nowoczesnych plantacjach. Drzewa pozbawione wilgoci prawie przestały owocować, a producenci ponoszą straty: koszty nawozów, paliwa, pracy i sprzętu pozostają takie same, lecz zbiory spadły do minimum. Dla wielu gospodarstw obecny sezon staje się nieopłacalny, a cały sektor potrzebuje natychmiastowego wsparcia państwa.
Drzewa nie owocują. „Plony są ekstremalnie niskie”
Tasos Yapanis, szef Cypryjskiego Stowarzyszenia Rolników, podkreśla, że podczas gdy Maroko, Tunezja, Hiszpania czy Grecja zebrały bardzo dobre plony, cypryjskie uprawy praktycznie stanęły w miejscu.
Jak mówi, brak wody uniemożliwia drzewom pobieranie składników odżywczych i tworzenie owoców:
„Drzewa nie mają wystarczającej wilgoci, by rozwijać i utrzymać owoce. Plony są ekstremalnie niskie”.
Ceny światowe stoją w miejscu, koszty rosną
Sytuację pogarsza fakt, że globalne ceny oliwy pozostają stabilne z powodu dużej podaży w regionie. Cypryjscy rolnicy zbierają bardzo mało, ale nie mogą zrekompensować strat wyższymi cenami. Tymczasem koszty produkcji rosną — drożeją nawozy, pestycydy, paliwo, robocizna i utrzymanie maszyn.
Yapanis wskazuje, że jeśli kiedyś rolnik mógł zarobić ok. 100 euro miesięcznie, dziś zostaje mu zaledwie 20–30 euro — mimo kredytów i stałych zobowiązań.
Rolnicy żądają więcej wody i bezpośredniej pomocy
Producenci domagają się zwiększenia dostaw wody. Dla nowoczesnych, liniowych plantacji wymagają minimum 400 m³ na 10 donumów (około 10 decarów). Obecnie przyznawane jest ok. 250, co według rolników jest niewystarczające i grozi całkowitą utratą plonów.
Stowarzyszenie apeluje także o natychmiastową pomoc finansową dla gospodarstw:
„Jeśli nie pomożemy rolnikowi dziś, jutro nie nadejdzie”.
Pojawia się apel o… zasiewanie chmur
Jako dodatkowy środek Yapanis wskazuje pilną potrzebę wdrożenia technologii zasiewania chmur, stosowanej już w kilkudziesięciu krajach. W Cyprze dyskusja o projekcie trwa od lat.
Podkreśla, że duże inwestycje — odsalanie, jednostki mobilne, modernizacja sieci — wymagają od trzech do dziesięciu lat. Tymczasem rolnicy muszą przetrwać tu i teraz.
Bez działań straty mogą być nieodwracalne
Po czterech latach suszy naturalny cykl owocowania drzew został zaburzony. Zdaniem producentów, jeśli państwo nie zainterweniuje natychmiast, odbudowa sektora będzie trwała dużo dłużej, a część gospodarstw może już się nie podnieść.
FAQ
Dlaczego cypryjskie plony są tak niskie?
Długotrwała susza uniemożliwia drzewom pobieranie składników i zawiązywanie owoców — plony spadły do minimalnych poziomów.
Czego domagają się rolnicy?
Większych dostaw wody, bezpośredniej pomocy finansowej i pilnego wdrożenia technologii zasiewania chmur.
Dlaczego sytuacja jest tak krytyczna?
Koszty produkcji rosną, a ceny oliwy na świecie stoją w miejscu. Po czterech latach suszy cykl owocowania jest poważnie zaburzony.
